درمان نقرس زانو در اثر تجمع کریستال های اسید اوریک در بافت همبند


نقرس زانو یکی از دردناک‌ترین بیماری‌های التهابی مفصل است که در اثر انباشته شدن کریستال‌های سوزنی اسید اوریک در بافت پبوندی، در داخل فضای مفصل یک یا هر دو زانو بین دو استخوان بروز می‌یابد. این رسوبات باعث آرتروز التهابی زانو می‌شود و به ورم، قرمزی، گرم شدن، درد و خشکی زانو دامن می‌زند. نقرس زانو علت تقریباً 5 % از تمام موارد بیماری‌های التهابی این مفصل است. نقرس کاذب گاهی اوقات با نقرس اشتباه گرفته می‌شود، چون علائم التهابی این دو مشابه یکدیگر است. درهرحال نقرس کاذب یا کندروکلسینوز همراه با رسوباتی متشکل از کریستال‌های فسفات کلسیم و نه اسید اوریک است. حمله‌های نقرس معمولاً پس از یک هفته مصرف داروهای تهاجمی کاهش دهنده التهاب برطرف می‌شود. عود کردن نقرس دردناک نیست، اما آسیبی دائمی را به غضروف و استخوان وارد می‌کند. پس از آن که تصمیم گرفته شد تا با مصرف داروهای کاهنده اسید اوریک، از عود نقرس جلوگیری شود، باید غلظت اسید اوریک در خون کمتر از 6.0 mg/dL نگه داشته شود. در نهایت پایین بودن غلظت اسید اوریک باعث می‌شود که احتمال عود کردن نقرس و آسیب دیدن مفصل زانو در آینده کاهش یابد. بنابراین کنترل کردن مداوم اسید اوریک خون برای دستیابی به نتیجه مطلوب ضروری است.

علائم اکثر بیماران مبتلا به نقرس زانو با بهره‌گیری از درمان مناسب تحت کنترل درآورده می‌شود و بیمار می‌تواند زندگی فعالی داشته باشد. هدف از درمان کاهش درد ناشی از حملات حاد، پیشگیری از حمله‌های آتی نقرس و جلوگیری از تشکیل سنگ‌های توفوس و سنگ کلیه است. درمان موفقیت‌آمیز ناراحتی نشأت گرفته از علائم نقرس زانو و آسیب درازمدت مفصل‌های درگیر را کاهش می‌دهد. همچنین درمان از ناتوانی ناشی از نقرس جلوگیری می‌کند. برای درمان نقرس یک روش یا ترکیبی از روش‌ها به کار برده می‌شود. پیشگیری از حملات حاد نقرس به اندازه درمان موارد حاد بیماری مهم است و با مصرف مایعات، کاهش وزن، تغییر رژیم غذایی و مصرف دارو برای کاهش اسید اوریک خون محقق می‌شود، همچنین درمان‌های توانبخشی و طب فیزیکی نیز مفید است. در کیلینیک درد ماهان انواع روش‌های درمانی و توانبخشی برای رفع مشکل نقرس زانوی شما عزیزان ارائه می‌شوند. خدمات فیزیوتراپی، ورزش درمانی، مگنت تراپی، تزریق کورتون، اولتراسوند تراپی و لیزر درمانی برخی از روش‌های موجود در این کلینیک می‌باشند. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های 02188866619 - 02188866629 - 092188866632 تماس حاصل فرمایید.  همچنین می‌توانید به آیدی تلگرام doctorghofrani@ مراجعه کنید.

مراحل پیشرفت نقرس


بیماری نقرس در چهار مرحله، به شرح زیر پیشرفت می‌کند:

  •  هیپراوریسمی (بالا بودن اسید اوریک خون) بدون علائم: در این مرحه اسید اوریم خون بالا است، اما بیمار علائمی را تجربه نمی‌کند. درمان در این مرحله ضرورتی ندارد.
  •  نقرس حاد یا آرتریت نقرس حاد: بالا بودن اسید اوریک باعث تجمع کریستال‌های اسید اوریک در فضاهای مفصلی می‌شود. در نتیجه بیمار ناگهان دچار درد شدید می‌شود و زانوهایش ورم می‌کند و داغ و نسبت به لمس بسیار حساس می‌شود. حمله حاد معمولاً شب شروع می‌شود و رخدادهای تنش‌زا، مصرف دارو یا ابتلا به بیماری دیگر از محرک‌های حمله به شمار می‌آید. حملات اولیه معمولاً ظرف 10 ـ 3 روز، حتی بدون درمان فروکش می‌کند و تا حمله بعدی چند ماه یا حتی چند سال فاصله است. درهر حال دوره حمله به مرور زمان بیشتر و فاصله‌های بین آنها کمتر می‌شود.
  •  نقرس بینابینی: منظور فاصله بین دو حمله حاد است. بیمار در این مرحله دچار علائم نمی‌شود و عملکرد مفصل نیز عادی است.
  •  نقرس مزمن توفوسی: این مرحله باعث ناتوانی شدید بیمار می‌شود و معمولاً ظرف مدتی طولانی، مثلاً ده سال بروز می‌یابد. بیماری در این مرحله با آسیب دائمی مفصل‎های درگیر همراه است و کلیه نیز گاهی صدمه می‌بیند. اگر درمان مناسب انجام شود، بیماری نقرس درد زانو تا این مرحله پیشرفت نخواهد کرد.

چرا به نقرس زانو دچار می‌شویم؟


اسید اوریک ماده‌ای است که از تجزیه پورین به دست می‌آید، پورین بخشی از بافت بدن انسان است و در بسیاری از غذاها نیز وجود دارد. اسید اوریک در شرایط عادی در خون حل می‌شود و از راه کلیه‌ها همراه با ادرار از بدن دفع می‌گردد. اما اگر تولید اسید اوریک در بدن افزایش یابد یا کلیه‌ها اسید اوریک را به اندازه کافی از بدن دفع نکنند، اسید اوریک در خون جمع می‌شود و مشکل هیپراوریسمی یا بالا بودن اسید اوریک خون پیش می‌آید. البته زیاده‌روی در مصرف غذاهای سرشار از پورین، مانند جگر، لوبیا و نخود خشک، ماهی کولی و عصاره گوشت نیز باعث افزایش غلظت اسید اوریک خون می‌شود. هیپراوریسمی بیماری نیست و به تنهایی خطرناک محسوب نمی‌شود. اما اگر کریستال‌های اسید اوریک اضافی در اثر افزایش غلظت اسید اوریک تولید شود، بیماری نقرس بروز می‌یابد. تجمع کریستال‌های اضافی در فضاهای مفصلی به التهاب زانو می‌انجامد. رسوبات اسیداوریک یا توفوس تشکیل توده می‌دهد و زیر پوست اطراف مفاصل و در حاشیه گوش حس می‌شود. همچنین کریستال‌های اسید اوریک در کلیه‌ها جمع می‌شود و باعث تشکیل سنگ کلیه می‌شود. عامل‌های خطر زیر در ابتلا به نقرس و هیپراوریسمی نقش دارد:

  •  ژنتیک نقش مهمی در تعیین احتمال خطر ابتلا به نقرس دارد، حدوداً 18 % از بیماران دچار نقرس دارای سابقه خانوادگی این بیماری هستند.
  •  جنسیت و سن نیز از عامل‌های خطر نقرس محسوب می‌شود، درصد شیوع نقرس در مردان بالاتر از زنان است و بزرگسالان بیشتر از کودکان دچار نقرس درد زانو می‌شوند.
  •  اضافه وزن احتمال بالا رفتن اسید اوریک خون و ابتلا به نقرس را افزایش می‌دهد، چون اضافه وزن بافت‌های بیشتری را برای تجزیه و تبدیل در دسترس می‌گذارد و به این ترتیب اسید اوریک اضافی تولید می‌شود.
  •  زیاده‌روی در خوردن غذاهای سرشار از پورین باعث ابتلا به نقرس یا تشدید این بیماری می‌شود.
  •  نقص آنزیمی که فرایند تجزیه پورین‌ها را مختل کند، سبب بروز نقرس در درصد پایینی از بیماران است که بسیاری از این تعداد دارای سابقه خانوادگی نقرس‌اند.
  •  تماس داشتن با سرب نیز احتمال ابتلا به نقرس را افزایش می‌دهد.
  •  مصرف بعضی داروها یا ابتلا به بعضی عارضه‌ها خطر افزایش اسید اوریک را در مایعات بدن بالاتر می‌برد. برای مثال مصرف داروهای زیر منجر به هیپراوریسمی می‌شود و توانایی بدن را برای دفع اسید اوریک کاهش می‌دهد:
  •  داروهای مدر، این داروها برای افزایش دفع مایعات از بدن و در فرایند درمان عارضه‌هایی مانند فشار خون بالا، ورم و بیماری قلبی مصرف می‌شود. داروهای مدر میزان اسید اوریک دفع شده در ادرار را کاهش می‌دهد.
  •  سالیسیلات یا داروهای ضدالتهابی تهیه شده از سالیسیلیک اسید مانند آسپرین
  •  ویتامین نیاسین یا نیکوتینیک اسید
  •  سیکلوسپورین، این دارو برای سرکوب کردن سیستم ایمنی بدن (سیستم محافظت کننده از بدن در برابر عفونت و بیماری) و جلوگیری از پس زدن اندام‌های پیوندی مصرف می‌شود.
  •  لوودوپا، این دارو برای کمک به انتقال پیام‌ها در امتداد گذرگاه‌های عصبی و برای کنترل علائم پارکینسون تجویز می‌شود.

این بیماری چه نشانه‌هایی دارد؟


برخی از علائم نقرس زانو عبارتند از:

  •  بالا رفتن اسید اوریک در خون (هیپراوریسمی)
  •  وجود کریستال‌های اسید اوریک در مایع مفصلی
  •  بروز بیش از یک حمله آرتریت حاد
  • ملتهب شدن مفصل ظرف یک روز همراه با ورم، قرمزی و داغ شدن مفصل
  •  حمله التهابی فقط یک مفصل، معمولاً انگشت شست پا، مچ پا یا زانو را درگیر می‌کند.

این بیماری چه عوارضی به همراه دارد؟


نقرس زانو با درد و خشکی زانو همراه است و آسیب پیشرونده مزمنی را به استخوان و غضروف مفصل وارد می‌کند. همچنین نقرس باعث می‌شود که توده‌های رسوب اسید اوریک (توفوس) در بافت‌هاب بدن جمع شود و آسیبی موضعی به ناحیه‌های درگیر وارد شود. نقرس تشکیل سنگ کلیه و بالا رفتن فشار خون را در پی دارد.

راه‌های تشخیص و ارزیابی این عارضه چیست؟


تشخیص نقرس در زانو به دلیل مبهم بودن علائم و شبیه بودن علائم نقرس به بیماری‌های دیگر دشوار است. اسید اوریک خون اکثر بیماران در دوره بیماری نقرس بالا است، اما این افزایش در زمان حمله حاد مشاهده نمی‌شود. به علاوه بالا بودن اسید اوریک به تنهایی به معنای ابتلا به نقرس نیست. در واقع اکثر موارد هیپراوریسمی منجر به هیچ گونه بیماری نمی‌شود. پزشک برای تایید تشخیص نقرس، سوزنی را وارد مفصل زانوی ملتهب می‌کند و نمونه‌ای از مایع سینوویال، مواد لغزنده و روان کننده مفص، را بیرون می‌کشد. کارشناس آزمایشگاه مقداری از نمونه گرفته شده را روی اسلاید می‌ریزد و وجود کریستال‌های مونوسدیم اورات را زیر میکروسکوپ بررسی می‌کند. البته عدم وجود این کریستال در نمونه، به معنای رد قطعی ابتلا به نقرس نیست. همچنین بررسی رسوبات گچی سدیم اورات (توفوس) دور مفصل به تشخیص نقرس در زانو کمک می‌کند. حملات نقرس شبیه عفونت مفصل است و چنانچه پزشک بیشتر از نقرس به عفونت مفصل مشکوک باشد، وجود باکتری‌های مولد عفونت را بررسی خواهد کرد.

نقرس زانوهایمان را چگونه درمان کنیم؟


دو نکته کلیدی برای درمان نقرس وجود دارد، نخست این که التهاب حاد مفصل درگیر نقرس باید متوقف شود. نکته مهم دوم این است که تدبیری برای مدیریت درازمدت بیماری اندیشیده شود تا از حملات آتی نقرس پیشگیری شود و رسوبات کریستال اسید اوریک در بافت‌ها کوچکتر شود. در ادامه درمان‌های متداول نقرس زانو را توضیح می‌دهیم.

درمان در خانه

برای این که بتوانید درد و ورم ناشی از نقرس زانو را در خانه کم کنید، به توصیه‌های زیر عمل کنید:

  •  مفصل زانو را بالا بگذارید و به آن استراحت بدهید. هیچ گونه فعالیت بدنی سنگین یا کارهای منجر به قفل شدن زانو را انجام ندهید.
  •  مفصل زانو را خنک نگه دارید و آن را نپوشانید.
  •  یخ گذاشتن روی مفصل زانو نیز مفید است. کیسه یخ یا یخ پیچیده در حوله را به مدت 20 دقیقه روی زانو بگذارید. یخ را مستقیماً روی پوست نگذارید، چون یخ پوست را می‌سوزاند. اگر کیسه یخ نداشتید، یک بسته نخود فرنگی منجمد را در حوله بپیچید و روی زانو بگذارید. کمپرس یخ به راحتی شکل مفصل را می‌گیرد و روی آن را می‌پوشاند.

داروهای ضد التهاب و کورتیزون

رایج‌ترین درمان برای حملات حاد نقرس در زانو مصرف دوزهای بالا از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) به صورت خوراکی یا مصرف کورتیکواستروئیدها به صورت خوراکی یا تزریق در مفصل آسیب دیده است. NSAIDs التهاب ناشی از جمع شدن کریستال‌های اسید اوریک را کاهش می‌دهد، اما تاثیری بر غلظت اسید اوریک در بدن ندارد. کورتیکواستروئید‌ها هورمون‌های ضدالتهابی قوی هستند که پردنیزون پرمصرف‌ترین آنها است. بیماران غالباً چند ساعت پس از درمان با کورتیکواستروئید متوجه بهبود می‌شوند و حمله بیماری ظرف حدود یک هفته کاملاً برطرف می‌شود.

تاثیر مگنت تراپی

مگنت تراپی نیز یکی از راه‌های درمان درد و التهاب ناشی از نقرس زانو می‌باشد. اثر آهن‌رباهای ثابت از پوست رد می‌شود و در عمق بافت‌های بدن و جریان خون نفوذ می‌کند، سلول‌های آسیب دیده دور مفصل ملتهب با منظم کردن یون‌های خود و شروع فرایند تخلیه مایع اضافی از داخل سلول‌ها به میدان مغناطیسی واکنش نشان می‌دهند. همان‌طور که التهاب کمتر می‌شود، با رسیدن اکسیژن و مواد مغذی بیشتر به بافت، آسیب وارده نیز ترمیم می‌شود. در نتیجه سلول‌ها التیام می‌یابد و بازسازی بافت شروع می‌شود.

اولتراسوند

اولتراسوند تراپی یکی از روش‌هایی است که پزشک در جلسات فیزیوتراپی برای درمان عوارض ناشی از نقرس زانو به کار می‌گیرد. متخصص پروب با سر گرد دستگاه اولتراسوند را مستقیماً روی پوست بیمار می‌گذارد. ژل اولتراسوند روی تمام سطوح سری دستگاه زده می‌شود تا سایش روی پوست کمتر شود و امواج اولتراسونیک بهتر منتقل شود. امواج از طریق اثر پیزوالکتریک ناشی از ارتعاش کریستال‌های داخل سر پروب تولید می‌شود. امواج صوتی از پوست رد می‌شود و بافت‌های موضعی را مرتعش می‌کند. این ارتعاش یا خلأزائی حرارت موضعی عمقی ایجاد می‌کند، البته بیمار این گرما را حس نمی‌کند.
اولتراسوند به جز اثر درمانی فواید متعددی دیگری نیز دارد که از آن جمله می‌توان به آرام‌سازی بافت، بهبود جریان خون و از بین رفتن بافت همبند جای زخم اشاره کرد. افزایش جریان خون در ناحیه آسیب دیده ورم موضعی و التهاب مزمن را کاهش می‌دهد و به جوش خوردن سریع‌تر استخوان کمک می‌کند. شدت یا تراکم نیروی اولتراسوند را می‌توان با توجه به اثر مورد نظر تنظیم کرد.

درمان با لیزر سرد

لیزر درمانی یکی از راه‌های درمان نقرس زانو می‌باشد. لیزردرمانی التهاب اطراف کپسول مفصلی زانو را به سرعت کاهش می‌دهد و درد طاقت‌فرسا را تسکین می‌بخشد. درد معمولاً پس از یک تا سه جلسه درمان متوالی آرام می‌شود. دیگر مزایای لیزردرمانی عبارت است از:

  •  تسریع ترمیم بافت و رشد سلولی
  •  التیام سریع‌تر زخم
  •  کاهش تشکیل بافت فیبروز
  •  اثر ضدالتهابی
  •  تسکین درد
  •  افزایش جریان خون
  •  بهبود فرایند ترمیم و بازسازی
  •  افزایش سرعت ترمیم و بهبود عملکرد عصب‌ها
  •  افزایش تولید انرژی

ورزش درمانی نقرس زانو

ورزش درمانی بخش مهمی از درمان نقرس در زانو است و مانند اکثر بیماری‌های التهابی مفصل و آرتروز، انجام آن به حفظ فعالیت بیمار کمک می‌کند. ورزش کردن با تنظیم وزن و گردش خون، غلظت اسید اوریک خون را کاهش می‌دهد و به این ترتیب احتمال تشکیل کریستال‌های اسید اوریک داخل مفصل کمتر می‌شود. بالا بودن میزان چربی و کلسترول خون(هیپرلیپیدمی) و تنگ شدن سرخرگ‌ها (تصلب شرایین) احتمال ابتلا به نقرس در زانو را افزایش می‌دهد. ورزش درمانی میزان کلسترول بد خون را کاهش می‌دهد و توانایی بدن را برای سوخت و ساز چربی افزایش می‌دهد. به علاوه گشاد شدن عروق یکی از مزایای ورزش درمانی است. مدیریت وزن و تقویت عضلات دور مفصل مهم‌ترین مزیت ورزش درمانی برای بیماران دچار نقرس زانو است. تقویت عضلات باعث می‌شود که فشار کمتری به مفصل زانو وارد شود و بیمار درد و التهاب کمتری را در حمله بعدی نقرس تجربه کند. البته قبل از شروع ورزش درمانی حتماً با پزشک معالج خود مشورت کنید تا مناسب بودن انجام ورزش‌ها با توجه به مرحله، شدت و مفصل‌های درگیر تعیین شود. پزشکان عموماً ورزش‌های کم برخوردی مانند شنا، استفاده از دستگاه الپتیکال یا انجام تمرین‌های مقاومتی را توصیه می‌کنند. رعایت یک برنامه ورزشی منظم کمک می‌کند تا بیمار کمتر خسته شود و با انرژی بیشتری از زندگی خود لذت ببرد.

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است