سرخوردگی،جابه جایی و لغزش مهره‌های کمر(اسپوندیلولیستزی)چیست؟

مشکلاتی مانند سرخوردگی مهره کمر (اسپوندیلولیستزیس یا لغزش مهره کمر) عبارتند از جابه‌جایی یکی از مهره‌های ستون فقرات به سمت عقب یا جلو، به طوری که نسبت به مهره بعدی خود در موقعیتی عقبتر یا جلوتر قرار می‌گیرد. این مشکل ممکن است با نام‌های دیگری مانند آنتریولیستزیس (سرخوردگی قدامی) یا رترولیستزیس (سرخوردگی خلفی) شناخته شود، که به ترتیب وقوع جابه‌جایی مهره بالایی به موقعیت جلوتر یا عقبتر از مهره پایینی اشاره دارند. این وضعیت می‌تواند منجر به تغییر شکل و بدکلی عمود فقرات و تنگی کانال نخاعی شده و باعث فشار و فشرده شدن شاخه‌های عصبی در ستون فقرات گردد. سرخوردگی مهره کمر اغلب در ناحیه لومبار، یعنی پایین کمر، رخ می‌دهد، اما احتمال وقوع آن در ناحیه میانی یا بالایی ستون فقرات و حتی گردن نیز وجود دارد.

انواع سرخوردگی مهره (اسپوندیلولیستزیس، جابه‌جا یی یا لغزش مهره کمر)


سرخوردگی مهره‌ی کمر به پنج نوع اصلی تقسیم می‌شود:

  • سرخوردگی مهره کمر از نوه دیسپلاستیک: این نوع از سرخوردگی مهره‌ی کمری ناشی از شکلگیری مفاصل فاست به صورت نامناسب یا ناقص است که موجب می‌شود مهره‌ها مستعد لغزش و جا به جایی به سمت جلو باشند. این نوع از سرخوردگی مهره، مادرزادی است و بنابراین از بدو تولد وجود دارد.
  • سرخوردگی مهره کمر از نوع ایستمیک: در اینو ع از سرخوردگی، بخشی از مهره‌ها به نام پارس اینترآرتیکولاریس (یا بخش میان مفصلی مهره) دچار اختلال یا نقص است. اگر این نقص در مهره‌ها وجود داشته باشد اما هنوز سرخوردگی مهره رخ نداده باشد، به آن اسپوندیلوزیس گفته می‌شود. وارد شدن ضربه و فشار مکرر به این مهره‌ها موجب سرخوردگی آن‌ها می‌شود که در این صورت به آن اسپوندیلولیستزیس گفته می‌شود. این نوع عارضه بیشتر در بین ورزشکارانی مانند ژیمناستها یا بازیکنان خط حمله‌ی راگبی، که کمر آن‌ها در معرض کشش زیاد قرار دارد، شایع است.
  • سرخوردگی مهره کمر از نوع فرسایشی: این نوع سرخوردگی مهره بر اثر تغییرات ناشی از آرتروز ستون فقرات و تحلیل رفتن غضروف بین مفصلی رخ می‌دهد. این نوع از سرخوردگی مهره بیش از همه در بین افراد مسن شایع است.
  •  سرخوردگی تروماتیک: این نوع از سرخوردگی بر اثر وارد شدن ضربه یا فشار مستقیم به مهره‌ها، شکستگی جسم مهره، شکستگی تیغه‌های مهره و یا مفاصل فاشت رخ می‌دهد. وارد شدن ضربه می‌تواند باعث لغزش مهره کمر و جا به جایی به سمت جلو می‌شود.
  • سرخوردگی آسیب‌شناختی: این نوع سرخوردگی مهره کمر، ناشی از وجود نقصی در استخوان‌های ستون فقرات است که این نقص می‌تواند ناشی از ناهنجاری‌های استخوانی مانند تومور باشد.

درجه‌ی سرخوردگی مهره

سرخوردگی مهره کمر را می‌توان با درجه‌ی شدت مختلفی توصیف کرد. یکی از پرکاربردترین درجه بندی‌ها برای توصیف میزان سرخوردگی و لغزش مهره‌ها، درجه بندی است که از شماره یک (کمترین میزان جابه‌جایی مهره) شروع شده و تا شماره ۴ (شدید‌ترین حالت سرخوردن مهره کمر) ادامه دارد. میزان سرخوردگی مهره کمر با توجه به میزان جلو رفتن مهره به سمت جلو، نسبت به مهره‌ی پایینی، اندازه‌گیری می‌شود:

  • درجه‌ی یک: یک تا ۲۵ درصد سرخوردگی
  • درجه‌ی دو: ۲۶ تا ۵۰ درصد سرخوردگی
  • درجه‌ی سه: ۵۱ تا ۷۵ دصد سرخوردگی
  • درجه‌ی چهار: ۷۵ تا ۱۰۰ درصد سرخوردگی

علت بروز سرخوردگی مهره چیست؟


استخوان‌های تشکیل دهندهی ستون فقرات از طریق چندین مفصل کوچک به هم متصل هستند که این مفاصل موجب می‌شوند که ستون فقرات در عین حال که در راستای صحیح قرار دارد، حرکت داشته باشد. در صورتی که در یکی یا تعداد بیشتری از این مفاصل اختلال ایجاد شود، ممکن است یکی از استخوان‌ها از راستای خود خارج شود و در نتیجه سرخوردگی مهره کمر یا جابه‌جایی مهره رخ دهد. هر یک از موارد زیر می‌تواند موجب بروز مشکل در مفاصل ستون فقرات شود:

  •  وجود مشکلات مادرزادی در مفاصل ستون فقرات
  •  آسیب به مفاصل ستون فقرات طی تصادف ماشین
  •  وجود شکستگی‌های فشاری در مهره‌ها به علت وارد کردن فشار بیش از حد به مفصل
  •  آسیب به مفصل بر اثر عفونت یا ابتلا به آرتروز

در کودکان و نوجوانانی که در ورزش‌های پرفشار یا پربرخورد شرکت دارند نیز ممکن است سرخوردگی مهره کمر ایجاد شود. در برخی از ورزش‌ها مانند ژیمناستیک یا وزنه برداری فشار زیادی به ستون فقرات وارد می‌شود که می‌تواند باعث شکستگی‌های فشاری در مهره‌ها شده، که این موضوع نهایتا منجر به سرخوردن مهره کمر می‌شود. در بزرگشالان، سرخوردگی مهره  کمر می‌تواند بر اثر فرسایش ستون فقرات و شکستگی‌های فشاری در مهره‌ها باشد. سرخوردگی مهره‌ها می‌تواند حتی در صورت عدم وجود شکستگی‌های فشاری نیز رخ دهد و این در صورتی است که دیسک‌ها و غضروف‌های بین مفصلی دچار فرسایش شوند و مهره‌ها از جای اصلی خود بلغزند و جا به جا شوند.

عوامل خطر (عوامل موثر) در ابتلا به سرخوردگی مهره چه هستند


یکی از عوامل خطر برای سرخوردگی مهره کمر، وجود سابقه خانوادگی در ابتلا به این مشکل است. افرادی که از بدو تولد با اختلال پارس اینترآرتیکولاریس (اسپوندیلوزیس) مواجه هستند که به معنای اختلال در سطح مفصلی مهره‌ها است، در مقایسه با دیگران بیشتر در معرض خطر سرخوردگی مهره کمر قرار می‌گیرند. عوامل دیگری که می‌توانند خطر ابتلا به سرخوردگی مهره کمر را افزایش دهند، شامل تکرار آسیب‌های در ستون فقرات، کشیدگی‌های مکرر در منطقه کمر و شرایطی از این دست می‌شوند.

ورزشکارانی مانند ژیمناست‌ها، وزنه‌برداران و بازیکنان فوتبال آمریکایی به طور معمول فشار بسیار زیادی روی کمر خود وارد می‌کنند و کمر خود را به شدت به عقب خم می‌کنند. به همین دلیل، آنها نسبت به سایر افراد در معرض خطر بیشتری برای سرخوردگی مهره کمر قرار دارند.

علائم


علائم سرخوردگی مهره کمر عبارتند از:

  •  درد کمر یا باسن
  •  دردی که از پایین کمر تا پاها منتشر می‌شود
  •  احساس ضعف و بی حسی در یک یا هر دو پا
  •  مشکل در راه رفتن
  •  درد پا، بان یا کمر که در هنگام خم شدن یا چرخش کمر بیشتر می‌شود.
  •  در موارد نادری، بی احختیاری مدفوع و ادرار
  •  در برخی موارد سرخوردگی مهره‌ها هیچ علائمی ایجاد نمی کند.

درمان


استراحت

اولین قدم در درمان سرخوردن مهره کمر (لغزش مهره کمر یا جابه‌جایی) این است که هر فعالیتی که موجب صدمه به مهره‌ها می‌شود، متوقف شود.

دارو درمانی

می توانید برای تسکین درد و التهاب از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوبروفن و ناپروکسن استفاده کنید. استامینوفن نیز می‌تواند در کاهش ردد موثر باشد.

تزریق استروئید (کورتیزون) در فضای اپیدورال

در افرادی که دچار درد، ضعف و بی‌حسی و یا احساس گزگز و سوزن‌سوزن شدن در پاها شده‌اند، انجام تزریق استروئید (کورتیزون) در ناحیه اپیدورال در ستون فقرات می‌تواند موثر باشد.

فیزیوتراپی

پزشکان ما معمولا برای تقویت عضلات شکم و کمر، انجام درمان‌ها و تمرینات فیزیوتراپی را تجویز می‌کنند (تقویت عضلات تنه). در افردی که اضافه وزن دارند نیز، کم کردن وزن می‌تواند در بهبودی وضعیت بیمار موثر باشد.
تمرینات ورزشی

فیزیوتراپی

پزشکان ما معمولا برای تقویت عضلات شکم و کمر، انجام درمان‌ها و تمرینات فیزیوتراپی را تجویز می‌کنند (تقویت عضلات تنه). در افردی که اضافه وزن دارند نیز، کم کردن وزن می‌تواند در بهبودی وضعیت بیمار موثر باشد.

تمرینات

بخش اساسی و اصلی از برنامه درمانی سرخوردگی مهره کمر، انجام تمریناتی است که به استحکام و ثبات ستون فقرات کمک می‌کنند. این تمرینات باعث تقویت عضلات کمر و شکم می‌شوند و در نتیجه، محدودیت حرکت مهره‌های ستون فقرات را به حداقل ممکن می‌رسانند. به طور کلی، برای بهبود وضعیت بیماری، لازم است که درمان جدی به طور پیوسته و مداوم به مدت ۱۲ هفته ادامه یابد.

مقالات مرتبط

علت درد ساق پا و درمان آن

نواحی پایین پاها فشار ناشی از فعالیت‌های روزمره را تحمل می‌کنند. به هر حال، نباید این شرایط باعث ایجاد درد…
keyboard_arrow_up
Call Now Buttonمشاوره و تماس
× مشاوره رایگان در واتساپ