کف پا به صورت روزمره با فشارهای زیادی مواجه میشود و باید وزن کل بدن را تحمل کند. احساس درد کف پا پس از روزهای پر فشار در بسیاری از موارد طبیعی است و با استراحت و استحمام پا به سرعت از بین میرود. با این حال، اگر علائم به طور منظم و بدون دلیل مشخصی تکرار شوند، ممکن است نشانهی بیماری خاصی باشند که نیاز به درمان دارد.
در صورتی که درد کف پا به دلیل استرس بیش از حد ایجاد شود، ابتدا توصیه میشود استراحت کنید. در صورت مشکوک بودن به بیماریهای التهابی مانند فاشیای پلانتار، معمولاً از داروهای ضد التهاب استفاده میشود. همچنین، ماساژ کف پا میتواند به کاهش علائم کمک کند.
علت درد کف پا
چند دلیل برای درد کف پا وجود دارد. در اینجا دلایل رایج آن ذکر شده است:
پلانتار فاسیا
پلانتار فاسیا به عنوان یکی از شایعترین علتهای درد کف پا شناخته میشود. این بیماری زمانی رخ میدهد که رباط فاشیای کف پا که انگشتان پا را به پاشنه متصل میکند، ملتهب یا تحریک میشود. افراد مبتلا به این بیماری ممکن است هنگام بیدار شدن و در اولین قدمهایی که برمیدارند، درد و ناراحتی در اطراف پاشنه خود را تجربه کنند. علائم پلانتار فاسیا ممکن است بلافاصله پس از بیدار شدن از خواب قابل توجه باشد زیرا در زمان خواب، خونرسانی به قسمت پاشنه کاهش مییابد. برای درمان این بیماری، میتوان از داروهای ضد التهاب برای کاهش تورم استفاده کرد و همچنین میتوان با قرار دادن یک توپ تنیس در امتداد قوس یا پایین پا و یا با ماساژ دادن ناحیه کف پا، تسکین یافت.
آرتروز
آرتریت روماتوئید (RA) یک بیماری خود ایمنی است که باعث درد مفاصل و حتی تغییر شکل پاها میشود. با آرتریت روماتوئید، بدن در واقع با خود مبارزه و به مایع درون مخاط مفاصل حمله میکند. این امر منجر به التهاب دردناک مفاصل میشود.
اگر احساس میکنید که پاهایتان به طرز دردناکی سفت هستند و کف پاهای شما آنقدر دردناک است که نمیتوانید هنگام بیدار شدن روی آنها راه بروید، این نوع آرتروز میتواند علت درد کف پایتان باشد. آرتریت روماتوئید معمولاً مفاصل متاتارسوفالانژ (MTP) را تحت تأثیر قرار میدهد، که میتواند باعث تغییر در انگشتان پا شود. همچنین میتواند باعث درد در ناحیه پا شود و مفاصل استخوان پا و مچ پا را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
انواع دیگری از آرتروز وجود دارد که منجر به درد کف پا به ویژه در صبح میشوند. به عنوان مثال، استئوآرتریت شایعترین نوع آرتروز است که به دلیل سایش و فرسودگی مفاصل و یا افزایش سن رخ میدهد.
اگرچه درمان آرتروز، به ویژه آرتریت روماتوئید تقریباً غیرممکن است، اما درمانهایی وجود دارند که میتوانند علائم را محدود کرده و پیشرفت آنها را تا حدی آهستهتر کنند. داروهای ضد التهاب، ارتزهای مناسب قوس پا، بریس و موارد دیگر اغلب برای کاهش شدت آرتروز استفاده میشوند.
صاف بودن کف پا
این حالت که هم به عنوان کف پای صاف و هم قوس افتادهی پا شناخته شده است، هنگامی اتفاق میافتد که کف پا، قوس کم یا اصلا قوس نداشته باشد. این کمبود قوس باعث میشود که کف پای شما هنگام ایستادن زمین را لمس کند. در صورتی که در حالت طبیعی، هنگام ایستادن قسمت توپی و پاشنه پا زمین را لمس میکنند.
در حالی که کف پای صاف ممکن است خود باعث درد نشود اما میتواند منجر به تورم دردناک در قوس و پاشنه شود. این درد ناشی از عدم پشتیبانی از رباطها و عضلات پا است که باعث کشیدگی میشود. اگر با درد کف پا روبرو هستید و کف پای شما صاف است، از یک متخصص پا بخواهید که بیماری شما را به طور دقیق تشخیص دهد. متخصصین پا، درمان، کشش و کفش مناسب را برای کاهش درد شما توصیه میکنند.
خار استخوان
خار استخوان هنگامی اتفاق میافتد که استخوان به طور غیرطبیعی رشد کند و باعث ساییده شدن بافتهای دیگر ناحیه یا اعصاب و در نهایت منجر به درد کف پا شود. خار استخوان، اغلب در ناحیه پاشنه قرار دارد و میتواند درد شدیدی در کف پا ایجاد کند.
کفشهای نامناسب
دلیل نهایی درد کف پا، پوشیدن کفشهای نامناسب است. کفشهای شما همیشه باید متناسب باشند و از قوس کف پا به خوبی پشتیبانی کنند، خصوصاً اگر مشکلی دارید که برای درمان و یا اصلاح آن به کفش مخصوصی نیاز است. در حقیقت، بسیاری از دردهای کف پا و اختلالات پا ارتباط مستقیمی با پوشیدن کفش نامناسب دارند.
علل دیگر درد کف پا
چندین مشکل میتواند باعث درد کف پا شود:
- تاندونیت آشیل: تاندون آشیل یک بافت فیبری است که عضله ساق پا را به استخوان پاشنه متصل میکند. این طولانیترین و قویترین تاندون بدن است. دوندهها و بسکتبالیستها بیشتر در معرض التهاب آشیل هستند. این آسیب بیش از حد، تاندون را ملتهب میکند. تاندونیت باعث درد، تورم و سفتی پشت پاشنه میشود.
- بورسیت: بورسیت وقتی ایجاد میشود که کیسههای پر از مایعات به نام بورس متورم شوند. این کیسهها باعث حرکت راحتتر مفاصل میشوند و امکان حرکت مایعات را فراهم میکنند. ممکن است در پشت پاشنه پا احساس درد و یا کبودی داشته باشید. بورسیت به طور معمول بعد از اینکه مدت زمان زیادی را روی پاهای خود ایستادهاید، رخ میدهد.
- تغییر شکل هاگلند: التهاب و تحریک مزمن میتوانند باعث برجستگی استخوان پشت پاشنه پا شوند. کفشهای پاشنه دار، میتوانند برجستگی و درد آن را بدتر کنند.
- بیماری سیور یا سِوِر (آپوفیزیت کالکانه): این بیماری، یکی از دلایل شایع درد پاشنه در کودکان فعال بین 8 تا 14 سال است. کودکانی که در فعالیتهایی شرکت میکنند که در آن نیاز به دویدن و پریدن زیاد است، مستعد این مشکل هستند. افزایش فعالیت ورزشی باعث تحریک صفحه رشد پشت پاشنه میشود.
- نورومای مورتون – این وضعیت عصبی در اثر ضخیم شدن بافتهای احاطه کننده یکی از اعصاب تأمین کننده انگشتان پا ایجاد میشود که میتواند باعث درد شدید کف پا شود و در صورت عدم درمان صحیح ممکن است مزمن شود.
- اختلالات متابولیکی: از آنجا که اختلالات متابولیکی اغلب تأثیر قابل توجهی در تأمین اعصاب دارند، بیماریهای مزمن متابولیکی مانند دیابت اغلب با اختلالات سیستم عصبی همراه هستند. این بیماریهای سیستم عصبی محیطی، که همان بیماریهای نوروپاتی یا پلی نوروپاتی هستند، میتوانند باعث ایجاد اختلالات حسی شوند که به صورت درد در کف پا بیان میشوند.
- اختلالات گردش خون: گردش خون ضعیف، باعث تحریک کف پا و احساس درد میشود. در بیماری انسداد شریانی محیطی (PAD)، جریان خون به اندامها معمولاً با سخت شدن رگها برای همیشه مختل میشود. این اختلالات گردش خون میتوانند منجر به گزگز، درد و احساس کشیدگی دردناک یا حتی بی حسی کف پا شوند. اگر انسداد شریانی محیطی علت درد کف پا باشد، بیماران اغلب از سایر بیماریهای سیستم قلبی عروقی (به عنوان مثال بیماری کرونر قلب) رنج میبرند.
درمان درد کف پا
درمان درد کف پا بستگی به این دارد که چه چیزی باعث درد در کف پا شده است. روشهای درمان معمولی برای درد کف پا شامل موارد زیر هستند:
دارو
داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی داروهای موثری برای تسکین ناراحتی مرتبط با التهاب هستند. قبل از شروع هر داروی جدیدی حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
فیزیوتراپی و ورزش
حرکات کششی باعث کاهش تنش در عضلات میشود و واقعا میتواند به کاهش گرفتگی و احساس سوزن سوزن در کف پا کمک کند. ورزشهای قدرتی، ثبات و استقامت عضلات پا را بهبود میبخشد به حمایت از کف پا و در نتیجه کاهش درد کمک میکنند.
شاک ویو تراپی
در درمان شاک ویو تراپی، یک پزشک امواج نافذ انرژی اولتراسوند را به ناحیه ملتهب بدن شما اعمال میکند و باعث ایجاد میکروتروما در آن ناحیه میشود. این میکروتروما باعث پاسخ درمانی در بدن شما میشود.
در پاسخ به امواج شاک ویو تراپی، بدن میتواند:
- بدن رگهای خونی جدید را ایجاد میکند که خون و مواد مغذی بیشتری را به بافت ملتهب میرسانند.
- تحریک بیش از حد انتهای عصب را متوقف میکند و منجر به کاهش فوری درد میشود.
- کلسیفیکاسیونها را تجزیه میکند.
- افزایش نفوذپذیری سلول برای افزایش بهبودی.
درمان با شاک ویو یک روش غیر تهاجمی است و میتواند به طور چشمگیری درد کف پا را کاهش دهد. این باعث میشود که یک گزینه ایده آل برای افرادی باشد که مایل به مصرف دارو یا انجام درمانهای تهاجمی نیستند.
لیزر درمانی
لیزر درمانی با شدت بالا به لیزر درمانی کلاس ۴ اطلاق میشود که به عضله، بافت و استخوانها نفوذ کرده تا بهبودی و بازسازی را از درون خود سلولها افزایش دهد. به بیان ساده، این پرتو نور تابشی میتواند با تبدیل انرژی نور به انرژی بازسازیکننده DNA، روند بهبودی را تسریع بخشد، همانطور که فتوسنتز انرژی نور را به انرژی شیمیایی برای گیاهان تبدیل میکند.
مطالعات نشان میدهد که لیزر درمانی با شدت بالا در مدیریت برخی از دردهای کف پا مانند فاسیای کف پا موثر است.
تکار تراپی
درمان TECAR شکلی از دیاترمی تماسی و الکتروتراپی ترکیبی است. این یک عمل پزشکی است که در آن انرژی الکترومغناطیسی را به بافت بیولوژیکی اعمال میکنند. فرکانس الکترومغناطیسی اعمال شده از طیف فرکانس رادیویی سرچشمه میگیرد. این روش برخلاف الکتروتراپی، انقباض عضلانی را تحریک نمیکند. طیف طول موج درمانی از ۳۰۰ کیلوهرتز تا ۱.۲ مگاهرتز است.
برخی از شرایطی که معمولاً توسط تکار درمانی درمان میشوند عبارتند از:
- صدمات / التهاب حاد یا مزمن
- اسپاسم عضلانی
- درد مفصل
تزریق پی آر پی (PRP)
پلاسما قسمت مایع خون شما است که بیشتر از آب و پروتئین ساخته شده است. پلاسما به گلبولهای سفید و قرمز و پلاکتها اجازه میدهد تا در داخل رگها جریان یابند. پلاکتها نوعی از سلولهای خونی هستند که باعث لخته شدن خون شما میشوند. همچنین آنها در بهبودی هم نقش دارند.
تزریق پی آر پی برای درمان پارگی تاندون، تاندونیت، آسیبهای عضلانی، دردهای مرتبط با آرتریت و آسیبهای مفصلی استفاده میشود. مطالعات نشان میدهد که PRP به اندازه سایر درمانها در کاهش درد و بهبود عملکرد بیماران مبتلا به درد فاسیای کف پا موثر است.
راههای پیشگیری از درد کف پا
بهترین راه برای جلوگیری از درد کف پا این است که پاهای خود را دوست داشته باشید! آنها را به عنوان پایه و اساس یک بدن سالم بشناسید و به طور منظم برای آنها کار خاصی انجام دهید، مانند ماساژ پا یا خیساندن در نمک اپسوم.
به طور روزانه، میتوانید با انجام اقدامات هوشمندانه برای حفظ سلامت پاها از درد کف پا جلوگیری کنید:
- کفشهایی را بپوشید که وضعیت خوبی دارند و دارای کفی هستند
- از کفیهای مناسب که به خوبی از کف پا حمایت میکنند، استفاده کنید.
- قبل و بعد از ورزش حرکات کششی را انجام دهید تا گرفتگی را از بین ببرید و به شل شدن کف پا کمک کنید
- با آسیب ورزش نکنید! برای بهبودی زمان بگذارید.
