در صورتی که با کمر درد مزمن مواجه هستید و این درد بیش از سه ماه به طول انجامیده است، به آن به عنوان درد مزمن کمر معروف است. گاهی اوقات، درد به صورت موقت تسکین می‌یابد، اما سپس دوباره بروز می‌کند. این نوع درد ممکن است به دلایل مختلفی از جمله آرتروز ستون فقرات، پیری، مشکلات مرتبط با دیسک و سندرم درد عضلانی-اسکلتی رخ دهد. بدون در نظر گرفتن نوع خاص درد کمری که تجربه می‌کنید، مهم است که به یک متخصص با تجربه مراجعه کنید تا علت درد را تشخیص داده و برنامه درمانی مناسبی را برای شما تعیین کند. خوشبختانه، در بسیاری از موارد، درد کمر با استفاده از روش‌های درمانی مراقبتی مانند استراحت، مصرف ضدالتهاب‌ها، مصرف مرخص کننده‌های عضلانی، تزریق استروئید، استفاده از کمپرس گرم یا سرد و فیزیوتراپی قابل بهبود است.

علت کمر درد مزمن 

 درد مزمن کمر می‌‌تواند به دلایل متعددی به وجود بیاید که برخی از آنها به شرح زیر می‌باشند:

• آرتروز می‌تواند باعث بروز درد در قسمت پایین کمر و اختلال در فعالیت روزمره بیمار شود.
• اگر شما به طور مداوم و برداشتن اجسام سنگین و حمل کردن آنها به شیوه نامناسب پرداخته باشید دچار کمر درد مزمن ناشی از کشیدگی عضله می‌شوید.
• بیرون زدگی دیسک یا دیسک کمر یکی دیگر از علل درد کمر محسوب می‌شود. دیسک بین مهره‌ها به نحوی طراحی شده است که نقش ضربه گیر را ایفا می‌‌کند و از وارد شدن ضربه به استخوان‌های ستون فقرات جلوگیری می‌کند. در صورتی که دیسک دچار پارگی شود ماده نرم و ژله مانند درون آن به سمت بیرون هدایت می‌شود و به ریشه اعصاب فشار وارد می‌‌کند. در چنین حالتی شما دچار بیرون زدگی دیسک کمر و درد حاصل از آن خواهید شد.
• پوکی استخوان اختلالی است که باعث ضعیف شدن استخوان‌ها و شکننده شدن آنها خواهد شد و می‌تواند ریسک ضعیف شدن کمر و بروز کمر درد مزمن را افزایش دهد.
• گاهی اوقات درد از مسیر عصب سیاتیک تا ناحیه پایین کمر و ران و ساق پا و انتشار پیدا می‌‌کند و بیمار دچار مشکل می‌نماید.
• اسکولیوز به انحنای ستون فقرات به یک طرف گفته می‌‌شود که باعث بروز درد پایین کمر خواهد شد.
• تنگی کانال نخاعی اختلالی است که باعث تنگ شدن کانال نخاعی می‌شود و به این ترتیب طناب نخاعی و ریشه اعصاب تحت فشار قرار می‌گیرد و شما دچار درد و ناراحتی خواهید شد.

 انجام دادن فعالیت‌های روزمره از قبیل برداشتن اجسام به شیوه نامناسب، گرفتگی عضله، برداشتن اجسام سنگین، کشش بیش از حد بدن، چرخش بدن، ایستادن یا رانندگی کردن به مدت طولانی و چاقی و اضافه وزن در به وجود آمدن کمر درد مزمن نقش دارند.

درمان کمر درد مزمن  

 پزشک از روش‌های غیر جراحی متعددی برای درمان کمر درد مزمن استفاده می‌کند به عنوان مثال در کنار فیزیوتراپی به تجویز داروی مسکن می‌‌پردازد. در بخش زیر به برخی از روش‌های درمانی غیر جراحی به منظور کنترل درد کمر اشاره می‌کنیم.

 اصلاح سبک زندگی 

 تغییر سبک زندگی و روی آوردن به زندگی سالم می‌تواند به تسکین درد کمر کمک کند. قبل از آنکه از روش‌های دیگر به منظور کنترل کمر درد خود استفاده کنید بهتر است روش‌های زیر را نیز امتحان نمایید:

• کمتر بنشینید.
• بیشتر بایستید.
• از کمپرس یخ استفاده کنید.
• از کمپرس گرم بهره بگیرید.
• از حمل کردن اشیا سنگین خودداری کنید.
• بدن خود را در بهترین حالت ممکن قرار دهید.
• وزن اضافی خود را کاهش دهید تا فشار کمتری به ستون فقرات وارد شود.
• به انجام حرکات کششی پردازید تا عضلات شما انعطاف پذیری خود را حفظ کنند و دچار آسیب دیدگی نشوند.
• در صورتی که قصد برداشتن چیزی را دارید به جای آن که به کمر خود فشار بیاورید باید از ناحیه زانوها خم شده و به جسم مورد نظر نزدیک شوید.
• ورزش کنید تا عضلات کمر شما قوی شوند و بتوانند وزن بدن را تحمل کنند.
• از سیگار کشیدن خودداری کنید زیرا نیکوتین باعث بدتر شدن درد و اختلال در روند بهبود بدن خواهد شد.

دارو درمانی  

پزشک به منظور کنترل درد به تجویز داروی مسکن از قبیل استامینوفن، داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب، داروهای استروئید خوراکی، داروی مسکن قوی، شل کننده‌های عضلانی و داروهای ضد افسردگی می‌پردازد. هر دارویی که پزشک تجویز می‌کند با مزایا، معایب و محدودیت‌های خاص خود همراه است. پزشک به منظور تجویز دارو ابتدا به ارزیابی شرایط شما و سلامت عمومی تان می‌‌پردازد سپس دوره مسکن مورد نظر را تجویز می‌کند. استفاده از داروی مسکن معمولاً عنوان اولین خط درمان در نظر گرفته نمی‌‌شود و فقط برای درمان درد مزمن کمر تجویز می‌گردد. داروهای مسکن قوی اعتیاد آور هستند و نمی‌توانند علت اصلی بروز درد را برطرف کنند به همین دلیل باید در مصرف آنها کاملا احتیاط کرد تا بیمار دچار وابستگی به این داروها نشود. نکته مهمی که باید به خاطر داشته باشید این است که داروهایی که برای تهیه آنها نیاز به نسخه پزشک ندارید نیز می‌توانند باعث بروز عوارض جانبی جدی شوند.

رژیم غذایی 

برخی از رژیم‌های غذایی به شدت التهاب آور هستند به ویژه غذاهای فرآوری شده و غذاهایی که سرشار از چربی ترانس و قند پالایش شده هستند. در صورتی که رژیم غذایی شما باعث درد مزمن کمر شده است و قصد دارید به اصلاح رژیم غذایی خود بپردازید باید به پزشک مراجعه کنید. رژیم غذایی سالم که حاوی کلسیم و ویتامین دی است به حفظ سلامت ستون فقرات و تقویت آن کمک می‌‌کند و از نیاز به عمل جراحی جلوگیری خواهد کرد.

تزریق دارو برای درمان کمر درد مزمن 

بلاک عصب، تزریق اپیدورال، ابلیشن عصب و سایر روش‌های درمانی با هدف تسکین درد مزمن کمر مورد استفاده قرار می‌گیرند. پزشک زمانی از این روش استفاده می‌کنند که علت بروز درد کمر مشخص شده است و گاهی اوقات نیز از آنها برای رد کردن علل خاص درد کمر استفاده می‌کند. استفاده از این روش‌های درمانی می‌‌تواند تا مدت خاصی باعث کاهش درد یا تسکین کامل درد شود اما یک راه حل دائمی محسوب نمی‌شوند و نباید به تنهایی مورد استفاده قرار بگیرند. در صورتی که هیچ یک از روش‌های موجود کمکی به بهبود بیمار نکرده باشد پزشک انجام عمل جراحی که یک روش تهاجمی است را توصیه خواهد کرد. تزریق اپیدورال رایج ترین روش برای تسکین علائم حاصل از تنگی کانال نخاعی می‌باشد. در این روش پزشک به تزریق داروهای مورد نظر درون فضای اطراف ریشه اعصاب خواهد پرداخت تا به این ترتیب از میزان التهاب و درد مزمنی که به دست و پا انتشار پیدا می‌‌کند کاسته شود.

آرامش اعصاب به کمک رفتار درمانی و کنترل استرس 

با استفاده از روش‌های موثری مانند یوگا و رفتار درمانی شناختی، می‌توان به وسیله آرامش اعصاب و کنترل استرس، بهبودی یافت. این روش‌ها به شما کمک می‌کنند تا در اصلاح فکر و رفتار خود پیشرفت کنید. تحقیقات نشان داده است که این روش‌های درمانی بدون استفاده از داروها قابل اعمال هستند و می‌توانند به طور موثر در کنترل درد مزمن پایین کمر کمک کنند. این روش‌ها تأکید دارند بر تقویت ارتباط بین ذهن و بدن. مدیتیشن، با تمرکز شما بر فعالیت‌های آرامش بخش، به تسکین درد کمک می‌کند. انجام این روش‌ها بسیار ساده است. شما باید در یک محیط آرام و بدون مزاحمت قرار بگیرید، دراز کشی کنید یا نشسته و چشمانتان را ببندید و به تمرکز بر تنفس خود بپردازید.

فیزیوتراپی

انجام ورزش، حرکت و انجام حرکات کششی می‌تواند به تسکین درد ستون فقرات کمک کند. ورزش یک بخش اساسی از برنامه درمان درد مزمن کمر است. پزشک یا متخصص فیزیوتراپی، با توجه به شرایط شما، توصیه‌هایی درباره انجام حرکات ورزشی خاص می‌دهد که شما باید با احتیاط به آنها پرداخته و اجرا کنید. فیزیوتراپی یک راه عالی برای درمان درد کمر است که نیاز به جراحی را کاهش می‌دهد. وقتی فیزیوتراپی با حرکات ورزشی ترکیب می‌شود، نتایج بسیار امیدوارکننده‌ای را به دنبال دارد. درمان فیزیوتراپی شامل استفاده از کمپرس سرد و گرم، تراپی اولتراسوند، تحریک الکتریکی، ماساژ درمانی و استفاده از بریس کمر است. درمان فیزیوتراپی فعال شامل حرکات کششی و تقویتی است که به پایدارسازی ستون فقرات، افزایش قدرت و استقامت و افزایش انعطاف‌پذیری بدن کمک می‌کند.

ورزش برای کمر درد مزمن 

 در بخش زیر به پنج حرکت کششی اشاره می‌کنیم که باید در طول روز انجام دهید تا کمر درد مزمن شما بهبود پیدا کند و عملکرد جسمانی شما افزایش یابد.

کشش بدن

برای انجام این تمرین ورزشی باید به پشت روی تشک ورزشی دراز بکشید و زانوهای خود را خم کنید. سعی کنید بالا تنه خود را به صورت صاف روی زمین قرار دهید سپس به آرامی پای خود را به سمت زمین بچرخانید تا کشش خوبی را در پای خود احساس نمایید. این حرکت کششی را با سمت دیگر خود نیز انجام دهید و سعی کنید حدود ۵ ثانیه در این حالت بمانید و این تمرین را ۱۰ مرتبه تکرار نمایید. انجام دادن این حرکت کششی به بهبود توانایی حرکتی ستون فقرات و رفع گرفتگی عضلات دو طرف کمک می‌کند.

حرکت بچه 

برای انجام این تمرین ورزشی باید روی زمین بنشینید به نحوی که کف دست‌های شما و پاهای تان از ناحیه زانو تا نوک انگشتان روی زمین قرار بگیرد. سپس به آرامی به سمت جلو متمایل شوید تا کشش خفیفی را در ناحیه کمرتان احساس کنید. حدود ۱۰ ثانیه در این حالت بمانید و این حرکت را ۵ مرتبه تکرار کنید. انجام دادن این حرکت کششی به بهبود توانایی حرکتی ستون فقرات و شل شدن عضلات پایین کمر کمک می‌کند.

حرکت گربه شتر 

برای انجام دادن این تمرین ورزشی باید کف دست و زانوهای خود را روی زمین قرار دهید سپس کمر خود را به سمت بالا گرد نمایید و چند ثانیه در این حالت بمانید. سپس کمر خود را به سمت پایین بکشید و پود ۵ ثانیه در این حالت قرار بگیرید. سعی کنید این حرکت را ۱۰ مرتبه تکرار کنید. انجام دادن این حرکت کششی به بهبود توانایی حرکتی ستون فقرات، تقویت کمر و تقویت عضلات شکم کمک خواهد کرد.

کشش عضلات همسترینگ 

برای انجام این تمرین باید روی زمین بنشینید و یکی از پاهای خود را به صورت مستقیم در مقابل بدن تان قرار دهید و پای دیگرتان را خم کنید. سعی کنید کمر خود را صاف نگه دارید و مقداری به سمت جلو خم شوید تا بتوانید کشش پشت ران خود را احساس کنید. این حرکت را با پای دیگر خود نیز انجام دهید و سعی کنید هر بار حدود ۱۰ ثانیه در این حالت بمانید. این حرکت را با هریک از پاهای خود ۵ مرتبه تکرار کنید. اگر شما به واسطه شغلی که دارید مدت زیادی می‌نشینید کمر و پای شما دچار گرفتگی خواهند شد که انجام دادن این حرکت کششی به رفع گرفتگی آنها کمک می‌‌کند. هنگامی که عضلات همسترینگ کاملاً منعطف هستند از میزان فشاری که به کمر وارد می‌‌شود کاسته خواهد شد و شما در هنگام خم شدن و برداشتن اشیا هیچ گونه مشکلی نخواهید داشت.

کشش عضله چرخاننده ران

برای انجام این تمرین ورزشی باید روی تشک ورزشی زانو بزنید و به آرامی به سمت زانوی جلوی خود خم شوید تا کشش خوبی را در قسمت جلوی ران مخالف خود احساس کنید. حدود ۱۰ ثانیه در این حالت بمانید و پنج مرتبه به انجام این حرکت ورزشی بپردازد. هنگامی که شما مدت زیادی از روز را می‌‌نشینید عضلات جلوی ران دچار سفتی و گرفتگی خواهند شد. این امر باعث می‌شود که عضلات ران در حالت ایستاده باعث کشش قسمت پایین کمر به سمت جلو شوند و این ناحیه تحت فشار بسیار زیادی قرار بگیرد. به این ترتیب قسمت پایین کمر تحت فشار قرار می‌گیرد. افزایش انعطاف پذیری عضلات چرخاننده ران باعث کاهش درد کمر در هنگام انجام فعالیت‌های جسمانی خواهد شد.

چه موقع انجام عمل جراحی ضروری است؟

در صورتی که روش‌های غیرجراحی نتوانند به بهبود درد کمک کنند، پزشک ممکن است عمل جراحی را توصیه کند. انجام عمل جراحی تنها در صورتی مناسب است که علت درد مشخص شده باشد. هدف اصلی عمل جراحی دو چیز است: اولاً، برطرف کردن فشار از روی ریشه عصب، و دوماً، تقویت ستون فقرات پایین کمر. اگر پزشک توانسته باشد علت اصلی درد را تشخیص دهد و مشخص شود که شما برای جراحی کمر مناسب هستید، می‌توانید به جراح مراجعه کنید. در صورتی که پس از ۱۲ هفته آزمایش با روش‌های غیرجراحی، درد شما همچنان بهبود نیابد، لازم است به جراح مراجعه کنید تا پس از بررسی وضعیت شما، بهترین روش جراحی برای تسکین درد کمر را انتخاب کند.